سیستم مدیریت تداوم کسب و کار (BCMS)
سازمانهای ایرانی همواره در معرض طیف گستردهای از اختلالات و رخدادها قرار دارند؛ از اختلالات ناشی از جنگ، حملات سایبری، اختلالات در تجهیزات و سامانههای فناوری اطلاعات گرفته تا قطعی زیرساختهای حیاتی، اختلال در زنجیره تأمین، حوادث طبیعی، بحرانهای انسانی و سایر رویدادهایی که میتوانند فعالیتهای سازمان را تحت تأثیر قرار دهند. در چنین شرایطی، صرف داشتن پشتیبانگیری، مرکز داده جایگزین یا یک برنامه واکنش اضطراری، بهتنهایی تضمینکننده تداوم فعالیت سازمان نیست.
از سوی دیگر سازمانها بهویژه بانکها و مؤسسات اعتباری با تعدد الزامات قانونی در حوزه امنیت اطلاعات روبهرو هستند. مهمترینالزامات قانونی در حوزه مدیریت تداوم کسبوکار عبارتاند از:
- طرح امنسازی زیرساختهای حیاتی در قبال حملات سایبری مرکز مدیریت راهبردی افتای ریاست جمهوری
- طرح ضربتی امنسازی مرکز مدیریت راهبردی افتا
- سند چارچوب کنترلهای امنیتی سازمانی و سامانهای بانک مرکزی
- سند حداقل الزامات ناظر بر ریسک فناوری اطلاعات مؤسسات اعتباری
- الزامات تداوم کارکرد سازمان پدافند غیرعامل
سیستم مدیریت تداوم کسبوکار (Business Continuity Management System – BCMS) یک رویکرد نظاممند برای شناسایی تهدیدها و پیامدهای ناشی از اختلال، تعیین اولویتهای کسبوکار، طراحی راهبردهای تداوم و ایجاد قابلیت پاسخ و بازیابی سازمان است. استاندارد ISO 22301 الزامات لازم برای ایجاد، استقرار، نگهداری و بهبود مستمر یک سیستم مدیریت تداوم کسبوکار را مشخص میکند.
در یک BCMS اثربخش، سازمان ابتدا زمینه و الزامات کسبوکار خود را شناسایی کرده، فعالیتهای حیاتی و پیامدهای ناشی از توقف یا اختلال آنها را تحلیل میکند. سپس بر اساس نتایج تحلیل اثرات کسبوکار (BIA) و ارزیابی ریسک، راهبردهای مناسب برای تداوم فعالیت، پاسخ به بحران و بازیابی خدمات و فرایندها تعیین میشود. این راهبردها در قالب برنامههایی مانند BCP، DRP و برنامههای واکنش به شرایط اضطراری عملیاتی شده و از طریق آموزش، آزمون، مانور، پایش و بازبینی مستمر مورد ارزیابی قرار میگیرند.
یکی از چالشهای رایج سازمانها، محدود کردن مفهوم تداوم کسبوکار به پشتیبانگیری، Disaster Recovery یا ایجاد سایت جایگزین است. در حالی که تداوم کسبوکار، نگاهی جامعتر دارد و افراد، فرایندها، فناوری، اطلاعات، زیرساختها، تأمینکنندگان و سایر وابستگیهای سازمان را در بر میگیرد.
در رویکرد شرکت آشنا ایمن، ابتدا فعالیتهای سازمان و وابستگیهای آنها شناسایی میشوند و با انجام تحلیل اثرات کسبوکار (Business Impact Analysis)، اهمیت فعالیتها، پیامدهای توقف، زمانهای قابل تحمل برای اختلال و الزامات بازیابی تعیین میگردد. مفاهیمی مانند RTO، RPO، MBCO و Maximum Tolerable Period of Disruption در این مرحله مبنای طراحی راهبردهای تداوم قرار میگیرند.
در ادامه، سازمان سناریوهای مختلف اختلال را بررسی کرده و متناسب با سطح ریسک و الزامات کسبوکار، راهکارهایی برای تداوم و بازیابی طراحی میکند. این راهکارها میتوانند شامل جایگزینی فرایندها، افزونگی زیرساخت، سایت جایگزین، دورکاری، تأمینکنندگان جایگزین، روشهای دستی، بازیابی سامانهها و سایر راهکارهای متناسب با شرایط سازمان باشند.
استقرار BCMS موجب میشود سازمان از واکنشهای مقطعی و وابسته به افراد فاصله گرفته و به قابلیت سازمانی پایدار برای آمادگی، پاسخ و بازیابی دست یابد. همچنین، مشاوره آشنا ایمن در اجرای مانورها و آزمونهای دورهای، آموزش کارکنان و ارزیابی عملکرد برنامهها، امکان شناسایی نقاط ضعف و بهبود مستمر قابلیت تداوم سازمان را فراهم مینماید.
خدمات آشناایمن در حوزه مدیریت تداوم کسبوکار
آشناایمن با رویکردی مبتنی بر استانداردهای بینالمللی و الزامات کسبوکار سازمان، خدمات مشاوره و استقرار سیستم مدیریت تداوم کسبوکار را از مرحله شناخت وضع موجود تا ایجاد قابلیت عملیاتی و آمادگی برای ممیزی ارائه میکند.
خدمات آشنا ایمن در این حوزه عبارتاند از:
- استقرار استاندارد سیستم مدیریت تداوم کسبوکار (BCMS) مطابق با الزامات استاندارد ISO 22301
- مشاوره اجرای عملیات تحلیل اثر بر کسبوکار
- تدوین طرحهای تداوم کسبوکار (BCP) و بازیابی فاجعه (Disaster)
- پیادهسازی الزامات مرکز مدیریت راهبردی افتای ریاست جمهوری در طرح ضربتی امنسازی افتا
- مشاوره به بانکها و مؤسسات اعتباری در پیادهسازی سند حداقل الزامات تداوم کسبوکار بانک مرکزی
- پیادهسازی الزامات سازمان پدافند غیرعامل در حوزه تهیه برنامه عملیاتی تداوم کارکرد و بازیابی زیرساختها
- پیادهسازی الزامات شرکت مدیریت منابع ایران برای شرکتهای آب منطقه ای در حوزه تدوین BCP/DRP
لازم به ذکر است که شرکت آشناایمن دارای مجوز فعالیت و گواهینامه صلاحیت از سوی سازمان پدافند غیرعامل کشور، مرکز راهبردی افتای ریاست جمهوری و سازمان فناوری اطلاعات ایران می باشد.